چغازنبیل


در 45 كیلومتری جنوب شرقی شهر شوش یكی از اعجب انگیزترین آثار باستانی جهان متعلق به 3200 سال پیش مشهور به زیگورات چغازنبیل وجود دارد . چغازنبیل به ساختمان طبقاتی معبد ایلامیان كه توسط اونتاش گال پادشاه این قوم در سال 1250 قبل از میلاد ساخته شد اطلاق می شود . این بنا با ابعاد 105*105 متر وارتفاع 53 متر( در گذشته 52 متر ارتفاع داشته است واكنون 25 متر از آن باقی است) از بزرگترین زیگوراتهای جهان محسوب می شود . عملیات باستان شناسی در این بنا از حدود سال 1325 خورشیدی آغاز گردید وتا سال 1341 ادامه داشت . چغازنبیل به بنای زیگورات محدود نمی شود بلكه مشتمل به حصاری است كه به حول یك مجموعه گرد آمده است . محوطه مقدس چغازنبیل از طریق هفت دروازه با محیط اطراف ارتباط دارد . در درون این مجموعه سه معبد با حیاطهای سنگ فرش وانبارهای متعدد آلات وادوات جنگی قرار دارد .

آرامگاه دانيال نبي (ع). شوش

نیروگاه حرارتی رامین اهواز

اين هم نمای زيبا از قعله تاريخی شهر شوش دانيال از همه شما بينندگان عزيز دعوت ميشود ايام تعطيلی سفری به استان خوزستان شهر ستان شوش دانيال داشته باشيد خوشحال می شويم ميزبان شما باشيم

این هم نمای از شهر پیامبر خدا حضرت دانیال نبی (ع)

شوش دانیال شهر تاریخی

نیروگاه حرارتی رامین اهواز

مقایسه تک لپه ای ها و دو لپه ای ها

نهاندانگان تك لپه:
ـ گياهك دانه تنها يك لپه دارد.
ـ غالبا ريشه افشان و ساقه زير زميني يا پياز دارند.
ـ ساقه هوايي آنها اغلب فاقد انشعاب است، مگر در بخش تشكيل گل، كه ممكن است انشعاباتي داشته باشد.
ـ اغلب برگهاي گياهان تك لپه اي دمبرگ ندارند، در عوض به وسيله نيام، دور ساقه را احاطه مي كنند.پهنك برگ تقريبا در اغلب تك لپه ايها كشيده و رگبرگها موازي هستند و رگبرگهاي موازي به وسيله رگبرگهاي مويين به هم مربوط مي شوند.
ـ تعداد قطعات گل اغلب سه يا مضربي از اين عدد است.
ـ دستجات آوندي بصورت پراكنده هستند .

مثالها:
گندم ، برنج، ذرت و خرما....وانيل و زعفران
زنبق، گل اختر، لاله، سنبل و ثعلب

نهاندانگان دو لپه:ـ گياهك دانه داراي دو لپه است.
ـ اغلب آنها ريشه راست دارند.
ـ ساقه هوايي آنها اغلب منشعب است.
ـ برگها داراي گوناگوني فراوان بوده، رگبرگهاي آنها اغلب منشعب و غير موازي است.
ـ تعداد قطعات گل در آنها ۲ يا ۵ يا مضربي از اين اعداد است.
ـ دستجات آوندي در يك حلقه قرار دارند.

مثالها:
به سه گروه بي گلبرگ، جدا گلبرگ و پيوسته گلبرگ تقسيم مي شوند.
بي گلبرگ:بيد،فندق، بلوط و گردو
جدا گلبرگ:تيره هاي شب بو، خشخاش، مركبات، گل سرخ و باقلا
پيوسته گلبرگ:تيره هاي گل ميمون، نعناع، گاو زبان، و سيب زميني

ساختار ريشه (برش عرضي)

ريشه تك‌لپه‌ايها:

در برش عرضي ريشه تك لپه‌ايها و ساختار نخستین دو لپه‌ایها، دو منطقه قابل تشخيص است:

۱- منطقه بيروني یا پوست (Cortex)
۲- منطقه دروني یا استوانه مرکزی (Stele)

منطقه بیرونی شامل: اپیدرم (Epidermis)، پارانشيم پوست (Cortex)، آندودرم (Endodermis)
منطقه دروني شامل: دايره محيطيه (Pericycle)، دستجات آوندي (Xylem + Phloem)، مغز و اشعه مغزی (Pith)

 منطقه بيروني:

منطقه بيروني ريشه با اپيدرم و تارهاي كشنده شروع شده و سپس پارانشيم پوستي (بخش اعظم برش عرضي ريشه در تك‌لپه‌ايها) و در نهايت به آندودرم ختم مي‌شود 

* برش عرضی ریشه در تک لپه‌ايها

آندودرم از اختصاصات ويژه‌ تك‌لپه‌ايها بوده كه تركيبي از سوبرين يا ليگنين ديواره دروني يا جانبي آن را مي‌پوشاند و به آن ساختار Uشكل مي‌دهد. اصطلاحاً به اين قاب يا كمربند ضخيم كه به دور ياخته‌های آندودرم قرار گرفته نوار كاسپارين (Casparian strip) مي‌گويند. ورود آب تنها از طريق ياخته‌هاي فاقد چنين ديواره ضخيمي صورت مي‌گيرد كه به آنها سلولهاي معبر يا گذرگاه (Passage) می‌گویند

* موقعيت نوار كاسپارين و سلولهاي معبر در برش عرضي ريشه زنبق

منطقه دروني:

منطقه دروني با دايره محيطيه شروع شده، سپس دستجات آوندي (شامل بافت چوب و آبكش) و در نهايت پارانشيم مغز و اشعه مغزي است. دايره محيطيه در بيشتر اوقات يك رديفي بوده كه درست در زير آندودرم واقع شده و منشأ ريشه‌هاي فرعي است

بافت چوبي خود شامل چوب اوليه (Protoxylem) و چوب ثانويه (Metaxylem) بوده كه آوند آبكش مابين آنها قرار مي‌گيرد (رنگ بنفش در اين تصوير). بافت چوبي در تك لپه‌ايها، همان طوريكه در تصوير زير مشاهده مي‌شود، رشد رو به مركز دارد. به عبارتي متاگزيلم‌ در مركز و پروتوگزيلم‌ دور از مركز (مشاهده ريشه ذرت به عنوان يك تك‌لپه). لازم به ذكر است كه تعداد دستجات آوندي در ريشه تك لپه‌ايها به مراتب بيشتر از دو لپه‌ايهاست

 * به رشد رو به مركز بافت چوبي (Xylem) در تك لپه‌ايها و موقعيت بافت آبكش (Phloem) مابين آنها دقت كنيد 

ريشه دو لپه:

ساختار نخستين ريشه دو لپه‌ايها مشابه تك لپه‌ايها بوده با اين تفاوت كه آرايش Polyarch از ويژگيهاي ريشه‌هاي گياهان تك لپه‌اي است. (تعداد گروههاي پروتوگزيلم ممكن است يك (Monoarch)، دو (Diarch)، سه (Triarch) يا بيشتر از آن (Polyarch) باشد)
 

* ساختار نخستين ريشه يك گياه دو لپه‌اي

ساختار پسين ريشه حاصل فعاليت دو لايه زاينده كامبيوم و فلوژن مي‌باشد. دستجات پروتوگزيلم در تصوير فوق Triarch و در این تصویر Tetrarch مي‌باشد. لايه زاينده پروكامبيوم (residual procambium) مابين بافت چوبي و آبكشي قرار گرفته است

لايه‌اي پيوسته از كامبيوم آوندي از طريق تبديل دايره محيطيه به ياخته‌هاي مريستمي و پروكامبيوم آوندي باقيمانده كه تبديل به كامبيوم آوندي شده، بوجود مي‌آيد. اين لايه ابتدا موج‌دار بوده و از قسمت بيروني آوندهاي چوبي نخستين و قسمت دروني آوندهاي آبكشي نخستين مي‌گذرد. كامبيوم آوندي از طرف داخل، آوندهاي چوبي پسين و از طرف خارج، آوندهاي آبكشي پسين را توليد مي‌كند (موقعيت دستجات آوندي را در ساختار پسين ريشه در گياهان دو لپه‌اي در اين تصوير مشاهده نمائيد)

* ساختار پسین ریشه در یک گیاه دو لپه

رشد آوندهاي چوبي پسين سريعتر است، لذا حلقه كامبيوم آوندي رفته رفته به صورت دايره كاملي ظاهر مي‌شود. فعاليت كامبيوم در زمستان متوقف شده و هنگار بهار مجدداً آغاز مي‌گردد. به همين دليل آوندهاي بهاره از آوندهاي پائيزتر فراخ‌تر بوده و ديوار آنها نازكتر مي‌باشد